Eksperci

Co warto wiedzieć na temat okuć, przed zakupem i w trakcie użytkowania stolarki?

Odpowiada: Artur Głuszcz

Dodano: 24 września 2013

Co warto wiedzieć na temat okuć, przed zakupem i w trakcie użytkowania stolarki?

Choć są jednym z bardziej niepozornych elementów budowy okna, to one w znacznej mierze decydują o jego szczelności i wygodzie użytkowania. Co warto wiedzieć na temat okuć, przed zakupem i w trakcie użytkowania stolarki?

Współczesna stolarka wyposażona jest w okucia obwiedniowe, czyli system zawiasów i elementów ryglujących rozmieszczonych równomiernie na całym obwodzie okna. Ich zadaniem jest prawidłowe umocowanie ramy w ościeżnicy. W zależności od rodzaju okuć, stolarka może otwierać się na kilka sposobów poprzez odpowiednie ustawienie klamki. Na rynku dostępne są okna rozwierne, uchylne, rozwierno-uchylne, odchylne, przesuwne czy uchylno-przesuwne.

Sposób otwierania powinien być uzależniony od funkcji pomieszczenia i częstotliwości korzystania z okna. Przykładowo w niewielkim lufciku w spiżarni wystarczy jedynie uchylić okno na czas wietrzenia. Możliwość rozwarcia skrzydła jest z kolei niezbędna we wszystkich pokojach dziennych. W przypadku drzwi balkonowych bardzo praktycznym rozwiązaniem jest mechanizm umożliwiający przesuwanie skrzydeł, dzięki czemu oszczędza się miejsce, które musielibyśmy wygospodarować dla standardowych drzwi rozwieranych. Dzięki temu łatwiej jest umeblować salon, uzyskujemy szerokie światło przejścia na taras i możemy w pełni otworzyć balkon bez odsuwania firanki.

fot. MS więcej niż OKNA

Największe konstrukcje - drzwi podnoszono-przesuwne HS wyposażone są w montowany niemal na równi z podłogą próg z szyną, po której przesuwane są skrzydła dzięki czemu wyjścia na taras nie ogranicza wysoki próg.

W takim mechanizmie niezwykle istotne są rozwiązania ograniczające straty energii, takie jak przekładka termiczna w konstrukcji progu. Mechanizm uchylno - przesuwny może być praktycznym pomysłem także w oknie kuchennym, aby otwarte skrzydło nie blokowało blatu roboczego. Pozwala to także na montaż zlewu oraz baterii bezpośrednio pod oknem.

Więcej niż standard

Funkcja mikrowentylacji, która pozwala na wymianę powietrza w pomieszczeniu bez otwierania okna stała się już obecnie standardowym wyposażeniem okien. Przestawiając w odpowiedniej pozycji klamkę odryglowuje się okno i minimalnie uchyla. Dla bardziej wymagających użytkowników proponowane są dodatkowe rozwiązania w zakresie okuć. Jednym z nich jest na przykład hamulec otwarcia. Dzięki temu możemy samodzielnie decydować o kącie otwarcia skrzydła, które pozostanie na swoim miejscu pomimo podmuchów wiatru.

Nowoczesne okucia to jednak nie tylko rozwiązania w zakresie funkcjonalności, ale także estetyki. Dla ceniących każdy detal istnieje możliwość zamówienia stolarki z okuciami krytymi, które są mocowane wewnątrz okna. Dzięki temu przy zamkniętym skrzydle okucia są zupełnie niewidoczne dla oka, a okno tworzy jednolitą, niczym nie zakłóconą płaszczyznę.

Zaryglowane na szóstkę z plusem

Przed podjęciem decyzji o wyborze stolarki warto wiedzieć, że na rynku dostępne są okucia różnej klasy. Najtańsze modele stolarki wyposażone są w proste rygle lite. Te, dedykowane bardziej wymagającym klientom posiadają ułatwiające zamykanie rygle rolkowe, a także szereg dodatkowych funkcji. Aby zagwarantować komfort użytkowania oraz dobrą izolację termiczną okna zastosowane okucia powinny być nie tylko solidne i wytrzymałe, ale także odpowiednio rozmieszczone.

Bardzo często bowiem producenci niskiej jakości stolarki oszczędzają rozmieszczając okucia rzadziej, niż jest to zalecane przez producenta. W efekcie okno jest mniej szczelne, a ciepło ucieka z naszego domu. Należy także pamiętać, że okucia pełnią bardzo istotną rolę w zakresie ochrony przed włamaniem. To właśnie zaczepy antywyważeniowe odpowiadają za to, że złodziej nie będzie mógł podważyć i otworzyć okna. Istotna w tym zakresie jest także klamka z blokadą okuć, która stanowi zabezpieczenie przed wtargnięciem z zewnątrz.

Mechanizm jej działania jest prosty: obracając klamką przestawiamy okucia - jednak w drugą stronę nie ma takiej możliwości. Jeśli złodziej za pomocą śrubokrętu będzie próbował przesunąć rygiel, to klamka z blokadą na to nie pozwoli - ponieważ okucia są ze sobą sprzężone odryglowując jeden odrygluje wszystkie jak ma to miejsce w przypadku standardowych rozwiązań.

Konserwacja i regulacja

Powinniśmy także pamiętać, że to właśnie okucia są najbardziej eksploatowaną częścią okna. Codzienne otwieranie i zamykanie skrzydła powoduje, że po pewnym czasie ulegają rozregulowaniu i wymagają okresowego smarowania dla prawidłowego funkcjonowania. Dlatego co najmniej raz w roku należy przeprowadzić konserwację okuć stosując odpowiedni smar lub oliwę techniczną. Rutynowej regulacji możemy dokonać sami za pomocą klucza imbusowego.

Pamiętajmy jednak że czynności takie jak wymiana części okuć, zawieszanie i zdejmowanie skrzydła okiennego a także bardziej skomplikowane czynności regulacyjne, zwłaszcza w obrębie zawiasów i rozwórki powinny być wykonywane przez fachowców. Warto regularnie dokonywać tych czynności, bowiem to właśnie brak prawidłowej pielęgnacji i regulacji okuć może powodować po latach użytkowania problemy z otwieraniem i zamykaniem okna.

Poza prawidłową konserwacją okien istotne jest także aby codzienne użytkowanie okien odbywało się we właściwy sposób. Dlatego pamiętajmy, aby nie obciążać skrzydeł dodatkowym ciężarem oraz nie wieszać nic na otwartym skrzydle okna. Nie powinno się także blokować skrzydła przed zamknięciem poprzez stawianie na parapecie różnego rodzaju przedmiotów np. doniczki. Ryzykujemy w ten sposób, że w razie przeciągu okno ulegnie uszkodzeniu.

Podobnie należy zwracać uwagę na sposób otwierania i zamykania okna. W tym zakresie przydaje się blokada prawidłowego zamknięcia okna, która zapobiega wypadnięciu okna z ościeża w przypadku gdy spróbujemy otworzyć (rozewrzeć) uchylone wcześniej okno.